Ο Μίκης Θεοδωράκης (1925-2021) ήταν μια πολυσύνθετη δημιουργική προσωπικότητα, ένας χαρισματικός και μεγαλοφυής Μουσουργός, που δημιούργησε ένα τεράστιο πολυσχιδές έργο, που καλύπτει όλους σχεδόν τους τομείς της έντεχνης και λόγιας μουσικής, ενώ ταυτόχρονα υπήρξε ένας Μαχητής πολιτικός και καλλιτέχνης. Ήταν ο άνθρωπος των ιδεών που έδρασε και δημιούργησε μέσα στα ιστορικά γεγονότα της εποχής του. Με το έργο του και τη δράση του βρέθηκε στο επίκεντρο της πνευματικής και πολιτικής ζωής της Ελλάδας και συντέλεσε στην πολιτιστική αναγέννηση της χώρας. Επίδρασε ισχυρότερα από κάθε άλλο Έλληνα, στη διαμόρφωση της «ιστορικής συνείδησης» και της ταυτότητας των Νεοελλήνων και έγινε ο παιδαγωγός του νεοελληνικού λαού. Ήταν ο Έλληνας συνθέτης που κέρδισε την παγκόσμια αναγνώριση και ο άνθρωπος που ταξίδεψε τον Ελληνικό πολιτισμό σ΄ όλη την οικουμένη. Έγινε ο τηλαυγής φάρος του νεοελληνικού πολιτισμού, που εξακολουθεί να ακτινοβολεί και μετά το θάνατό του. Ο Θεοδωράκης ήταν ένας βαθύτατα στοχαστικός μελετητής και προβληματισμένος δημιουργός. Διέθετε ένα στέρεο θεωρητικό υπόβαθρο, μια συνεκτική θεωρία για τον κόσμο, τη ζωή, τη τέχνη, με βάση την οποία θεωρούσε, στοχαζόταν και ερμήνευε τα πράγματα. Η θεωρία του προσανατόλιζε και καθοδηγούσε τη δράση του, τη δημιουργικότητά του και το έργο του. Παρ΄ όλα αυτά, ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν και παραμένει «ο πιο μεγάλος γνωστός – άγνωστος Έλληνας». Το έργο του σ΄ όλη του την έκταση, η δράση του, οι πεποιθήσεις του, η ιδεολογία του, η προσωπική του ταυτότητα δεν είναι γνωστά. Η πιο αθέατη πλευρά του, είναι εκείνη της θεωρίας του. Το παρόν σύγγραμμα φιλοδοξεί να παρουσιάσει πανοραμικά το θεωρητικό πορτρέτο του Θεοδωράκη και να φωτίσει τη θεωρητική του πλευρά του. Η θεωρία του Θεοδωράκη εξετάζεται στους τομείς της φιλοσοφίας, της ιδεολογίας, της πολιτικής, του πολιτισμού, της αισθητικής και της μουσικής τέχνης. Όλοι αυτοί οι επί μέρους θεωρητικοί τομείς συγκροτούν «το όλον» της θεωρίας του.