«…Αυτοί οι βράχοι, αυτές οι οσμές, ο αέρας και τα κύματα ήταν η μόνη μας κληρονομιά. Αυτοί οι φεγγίτες. Αυτός ο έρωτας του “ανείπωτου”. Από εδώ έρχομαι και από εδώ φεύγω, ως τα πέρατα της γης…».
Μανώλης Πρατικάκης, «Κιβωτός», εκδ. Τυπωθήτω/Δαρδανός, Αθήνα 2012, 18.

Η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Γιάννη Ιωαννίδη, με τίτλο «Ξυπνήστε ρε! – Δεκαπέντε “Καρύδια”* διηγήματα», είναι ό,τι δηλώνει: Καρύινη, αφού λογοτεχνικός τόπος σε δεκατρία από αυτά, είναι ο γενέθλιος τόπος του, η Καρυδιά Ροδόπης. Όχι ως μνήμη, αλλά ως αφετηρία δημιουργικής συνομιλίας, μέσω των λέξεων, μιας βιωμένης χρονοτοπικής εμπειρίας που υιοθετεί σύμπαντα τον κόσμο που την περιβάλλει: ανθρώπους και σπίτια, ζώα και φυτά, βουνά και ποτάμια. Εξ ου και στη συλλογή δεν ανασύρονται ιστορίες από το παρελθόν, με νοσταλγία και λυρισμό, εξιδανικεύοντας και εξωραΐζοντας, αλλά κυρίως ζωγραφούνται καθημερινοί, ζωντανοί, άνθρωποι με καημούς και «πάθια». Όλοι τους Καρυδιώτες, προσφυγικής καταγωγής, πολυδουλεμένοι, μετανάστες, παλιννοστήσαντες, αλληλέγγυοι μεταξύ τους, ιδιόρυθμοι, ο καθένας εντέλει με τη δική του ιστορία.
Με τον γενέθλιο τόπο, όπως συμβαίνει σε πολλούς συγκαιρινούς του συγγραφείς, αισθητικά εκλαμβανόμενος να μετατρέπεται σε τόπο προσωπικής και συλλογικής συνειδητότητας. Αυτός, εξάλλου, στενά συνδεδεμένος με προσωπικές εικόνες και διατηρεί την ιστορικότητά του αλλά και δημιουργείται, αφού κάθε τόπος, πραγματικός ή φανταστικός, χρειάζεται πρωτίστως κάποιον που να αφηγείται και να διεκδικεί για χάρη του ένα παρόν, ικανό να μετακενωθεί και στο μέλλον, κάποιον δηλαδή που να τον «κατασκευάζει» για να τον βιώσει πρώτα ο ίδιος, συναπολαμβάνοντάς τον στη συνέχεια και με τους αναγνώστες του.
Εν κατακλείδι, ο γενέθλιος τόπος τόσο ως γεωγραφικός όσο και ως νοητός χώρος, συνδεόμενος με ιδέες, συναισθήματα, θέσεις κι ιδανικά, μετασχηματίζεται σ’ έναν νέο, που άλλοτε ταυτίζεται με την πραγματικότητά του και άλλοτε την αντιβαίνει, αφού η βιωμένη εντοπιότητα λειτουργεί, ενίοτε, και ως στοιχείο έμμεσης, διαλεκτικής, πολιτισμικής αντιπαράθεσης. Εντούτοις, αξία έχει, όπως έγραφε και ο Κωστής Παπαγιώργης στο βιβλίο του «Ίμερος και Κλινοπάλη» (Καστανιώτης, 1992), ότι «οι τόποι ως αποπαίδια της αλήθειας, μάλλον μιλούν τελευταίοι». Γιατί, αν «οι ερωτευμένοι κατοικούν και διαβαίνουν τους τόπους με την αίσθηση ότι αναζητούν κάτι άλλο, […] στο τέλος οι ίδιοι αυτοί τόποι, η αδιάφορη εξωτερικότητα, αποτελούν το εσωτερικό του έρωτά τους».
Με τα Καρύδια διηγήματα και τον συγγραφέα τους, αυτό μάλλον συμβαίνει…
Τ.Κ.-Β