Από το 1978 έως και το 2021, το Αφγανιστάν αποτέλεσε το επίκεντρο μιας από τις μακροβιότερες και πολυσύνθετες ένοπλες συγκρούσεις της σύγχρονης στρατιωτικής ιστορίας. Στη διάρκεια αυτών των τεσσάρων και πλέον δεκαετιών, η χώρα γνώρισε διαδοχικά κύματα εισβολέων, εμφυλιοπολεμικών συγκρούσεων, ξένων επεμβάσεων και εσωτερικών ανακατατάξεων, που διαμόρφωσαν ένα ιδιαίτερα δυσμενές στρατηγικό περιβάλλον, μετατρέποντάς το σε πεδίο αμείωτης αιματηρής και γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Η σοβιετική εισβολή του 1979 έμελλε να ανοίξει τον Ασκό του Αιόλου, εγκαινιάζοντας μια περίοδο σκληρών και παρατεταμένων συγκρούσεων. Η δεκαετία του '80 σημαδεύτηκε από την αδυσώπητη αναμέτρηση του Κόκκινου Στρατού με τις δυνάμεις των Μουτζαχεντίν, μιας και οι τελευταίοι με την καθοριστική υποστήριξη εξωτερικών δρώντων, διεξήγαγαν εναντίον του πρώτου ένα σκληρό και μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς στα αφιλόξενα υψίπεδα και τις αχανείς ερήμους της αφγανικής ενδοχώρας.
Μετά τη σοβιετική αποχώρηση το 1989 και την πτώση του καθεστώτος του Mohammed Najibullah (Μοχάμεντ Νατζιμπουλάχ), το Αφγανιστάν εισήλθε σε μια νέα περίοδο χαώδους αποσταθεροποίησης. Οι άλλοτε σύμμαχες φράξιες των Μουτζαχεντίν στράφηκαν η μία εναντίον της άλλης, μετατρέποντας την αφγανική επικράτεια σε ένα θέατρο ανελέητου εμφυλίου πολέμου. Από το κενό εξουσίας που δημιουργήθηκε αναδύθηκε το Ισλαμικό Κίνημα των Taliban (Ταλιμπάν), το οποίο μέσα σε ελάχιστα χρόνια κατέλαβε την πόλη της Kabul (Καμπούλ), εγκαθιδρύοντας ένα αυταρχικό θεοκρατικό καθεστώς ακραίας ισλαμικής νομοκρατίας (Ισλαμικό Εμιράτο Αφγανιστάν).
Στην αυγή του 21ου αιώνα, το Αφγανιστάν βρέθηκε για ακόμα μια φορά στο κέντρο της παγκόσμιας προσοχής. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001 στην Νέα Υόρκη των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, έδρασαν σαν σεισμικό σοκ που συγκλόνισε την διεθνή κοινότητα, βυθίζοντας τη χώρα σε μια ατέρμονη καταιγίδα οδύνης. Η ανυποχώρητη στάση των Taliban (Ταλιμπάν), οι οποίοι αρνήθηκαν να παραδώσουν στη δικαιοσύνη τους πρωτεργάτες του απαίσιου αυτού ανουσιοργήματος, αποτέλεσε το έναυσμα για την αποφασιστική επέμβαση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας (NATO) στα εσωτερικά ζητήματα του αφγανικού κράτους, ανοίγοντας έτσι ένα νέο και ιδιαιτέρως αιματηρό κεφάλαιο στην μακραίωνη ιστορία του.
Στο παρόν έργο, «Αφγανιστάν - Το νεκροταφείο των Αυτοκρατοριών», επιχειρείται μια συνοπτική αλλά ουσιαστική αναδρομή σε μια σύγκρουση τεσσάρων δεκαετιών. Η αφήγηση διατρέχει τα κρίσιμα γεγονότα που καθόρισαν την πορεία της χώρας από την σοβιετική εισβολή του 1979, έως την αποχώρηση των νατοϊκών στρατευμάτων το καλοκαίρι του 2021, ενώ μέσα από την δραματική και ταυτόχρονα ιστορικά ακριβή αποτύπωση των γεγονότων, αποκαλύπτεται στον μέσο αναγνώστη η αμείλικτη αλήθεια της αφγανικής ενδοχώρας, που δεν είναι άλλη από την αέναη ανανέωση της βίας, της ξένης επέμβασης και της αδιάκοπης αιματοχυσίας.

Χαράλαμπος Ευθ. Ταλάντης
Ιανουάριος 2026